Oto nowe zasady zakupów w internecie

11 listopada 2026 r. Komisja Europejska przedstawiła projekt Digital Fairness Act. Chce zmienić zasady sprzedaży usług i towarów w internecie, od uruchomienia darmowego testu aplikacji po zakup biletu na koncert. Klienci mieliby wcześniej wiedzieć, ile zapłacą, i łatwiej kończyć umowy. Użytkownicy zyskaliby też większą kontrolę nad funkcjami, które skłaniają do dłuższego korzystania z aplikacji i wydawania w nich pieniędzy.

Darmowy test z osobną zgodą na opłatę

Przed końcem darmowego okresu próbnego firma musiałaby wysłać przypomnienie, podać cenę i czas trwania płatnej usługi oraz wyjaśnić, jak można ją zakończyć. Klient, który chce dalej korzystać z aplikacji, musiałby wyraźnie zgodzić się na płatną wersję przed końcem testu. Samo podanie danych karty przy rejestracji nie wystarczyłoby do pobrania opłaty.

Osobne zasady dotyczą automatycznego przedłużania płatnych umów zawieranych cyfrowo. Przy umowie na co najmniej 6 miesięcy firma miałaby wysłać przypomnienie od miesiąca do 14 dni przed przedłużeniem. Przy krótszej subskrypcji przypomnienie musiałoby nadejść najpóźniej tydzień przed odnowieniem, które wydłuży umowę do 6 miesięcy lub będzie 10. z kolei. Liczyłoby się to, które nastąpi wcześniej. Gdyby firma pominęła wymagane przypomnienie, klient mógłby zakończyć umowę bez opłat i okresu wypowiedzenia do czasu wysłania powiadomienia.

Wypowiedzenie umowy przez stronę lub aplikację

Firma, która pozwala zawrzeć umowę na stronie lub w aplikacji, musiałaby tam udostępnić widoczny przycisk do jej wypowiedzenia. Mógłby z niego skorzystać także klient, który zawarł umowę w salonie. Po złożeniu dyspozycji firma miałaby wysłać potwierdzenie z datą zakończenia umowy. Gdy po zawarciu umowy chatbot lub inne sposoby obsługi okażą się nieskuteczne, klient mógłby zażądać kontaktu z człowiekiem.

Polscy abonenci telefonii i internetu już dziś mają prawo wypowiedzieć automatycznie przedłużoną umowę z miesięcznym okresem wypowiedzenia. Prawo komunikacji elektronicznej zobowiązuje też operatora, by powiadomił abonenta o przedłużeniu najpóźniej 30 dni przed końcem okresu, na który zawarto umowę.

Pełna cena i mniej presji na zakup

Komisja chce zakazać manipulacyjnych elementów stron i aplikacji, określanych jako dark patterns. Przykłady to fałszywe komunikaty w rodzaju „Zostały tylko 2 sztuki”, liczniki odmierzające czas do końca fikcyjnej promocji i zaznaczone z góry płatne dodatki. Sprzedawca musiałby też uwzględnić przewidywalne obowiązkowe opłaty już przy pierwszej informacji o cenie. Dotyczyłoby to np. opłaty serwisowej doliczanej dopiero przy płatności.

Przy dynamicznych cenach biletów na koncert lub mecz sprzedawca musiałby podać, ile biletów z danej kategorii jest dostępnych za reklamowaną kwotę i jaka jest maksymalna cena. W wirtualnej kolejce klient widziałby aktualną cenę, a jej zmiany pojawiałyby się na bieżąco.

Wyłącznik automatycznego odtwarzania i powiadomień

W usługach zaprojektowanych w sposób sprzyjający nadmiernemu korzystaniu użytkownik mógłby wyłączać funkcje, które zachęcają go do pozostania w aplikacji. Projekt wymienia m.in. automatyczne odtwarzanie kolejnych materiałów, przewijanie bez końca, powiadomienia niezwiązane z aktywnością użytkownika i nagrody przepadające po pominięciu dnia logowania. Każdą taką funkcję można byłoby wyłączyć osobno lub wszystkie naraz.

Większa kontrola nad wydatkami w grach

Przy zakupie przedmiotu za wirtualne monety kupione wcześniej w grze wydawca musiałby pokazać, ile ten przedmiot kosztuje w walucie, którą gracz zapłacił za monety, np. w złotych. Przy płatnych skrzynkach z losową zawartością gracz miałby widzieć prawdopodobieństwo zdobycia poszczególnych typów nagród i móc wyłączyć takie zakupy.

Jeśli gra jest kierowana do dzieci albo wydawca ma wystarczającą pewność, że korzystają z niej nieletni, płatna waluta byłaby dla nich domyślnie wyłączona. Do jej odblokowania potrzebna byłaby zgoda rodzica lub opiekuna. Projekt przewiduje także zakaz oferowania nieletnim płatnych losowych nagród oraz zakupów, które są konieczne do postępu w grze lub wygranej albo które gra przedstawia jako konieczne.

Oznaczenia reklam i ochrona nieletnich przed profilowaniem

Influencerzy mieliby wyraźnie oznaczać każdą płatną publikację jako reklamę lub współpracę komercyjną. Komisja chce także rozszerzyć zakaz kierowania do nieletnich reklam dobieranych na podstawie ich profilu. Taki zakaz obejmuje już platformy internetowe podlegające odpowiednim przepisom Aktu o usługach cyfrowych (DSA). Projekt przewiduje też zakaz ustalania indywidualnych cen na podstawie profilu, gdy mogłoby to zaszkodzić nieletnim lub innym szczególnie podatnym konsumentom.

Co dalej z projektem

W osobnym projekcie dyrektywy Komisja proponuje wydłużenie terminu na odstąpienie od subskrypcji audio lub wideo z 14 dni do miesiąca, gdy klient zamówił ją na odległość i poprosił o natychmiastowy dostęp. Klient zapłaciłby średnią miesięczną stawkę wynikającą z umowy i zachował dostęp do końca pierwszego miesiąca.

Pakiet obejmuje też zmiany w egzekwowaniu praw konsumentów. Komisja mogłaby samodzielnie prowadzić postępowania w sprawach o skali unijnej i nakładać kary do 6% rocznego światowego obrotu przedsiębiorstwa.

Według szacunków Komisji proponowane zmiany mogłyby ograniczyć straty konsumentów o 13,7 mld euro rocznie. Ta kwota obejmuje straty finansowe oraz oszacowaną wartość straconego czasu. Projekt Digital Fairness Act trafi teraz do Parlamentu Europejskiego i Rady UE. Komisja proponuje, by rozporządzenie zaczęło być stosowane 12 miesięcy po wejściu w życie.